“蟹”逅荧光特工队:废壳“逮捕”微塑料

贺光越 刘含笑 张弛 李云胜 冀冠峰 范大伟

引用本文: 贺光越, 刘含笑, 张弛, 李云胜, 冀冠峰, 范大伟. “蟹”逅荧光特工队:废壳“逮捕”微塑料[J]. 大学化学, 2026, 41(5): 398-411. doi: 10.12461/PKU.DXHX202511058 shu
Citation:  Guangyue He,  Hanxiao Liu,  Chi Zhang,  Yunsheng Li,  Guanfeng Ji,  Dawei Fan. “蟹”逅荧光特工队:废壳“逮捕”微塑料[J]. University Chemistry, 2026, 41(5): 398-411. doi: 10.12461/PKU.DXHX202511058 shu

“蟹”逅荧光特工队:废壳“逮捕”微塑料

    通讯作者: 冀冠峰,E-mail:chm_jigf@ujn.edu.cn; 范大伟,E-mail:jndxfandawei@126.com
  • 基金项目:

    山东省自然科学基金(ZR2025MS206);国家自然科学基金(22401110);山东省青年科技人才托举工程资助(SDAST2025QTA098)

摘要: 本文聚焦微塑料这一环境隐患,先借助显微镜观察一次性纸杯遇热水释放塑料颗粒现象,直观揭示微塑料的环境风险。随后以厨余废弃物蟹壳为核心原料,经实验优化后开展居家“应用式”实验,采用“一蟹两用”策略:一是通过酸碱处理制备多孔蟹壳,实现微塑料中纳米塑料吸附;二是通过高温碳化制备碳量子点,实现纳米塑料浓度检测。“吸附处理+检测”的实验进阶,可将微塑料科普从“现象认知”推向“性质探究+治理实践”,进而深化科普内涵。此外,居家实验废液可回收为植物营养液,凸显“绿色无污染”理念。本实验以热水倒纸杯的日常经历为起点,将“隐形”的微塑料“现形”,打破公众认知壁垒。蟹壳两用实验针对老化后的微塑料性质进行探究,增强科普互动感的同时具有创新思维启发的精神内涵。通过梯度科普,深度激发公众环保意识,助力“减塑护环”的科学传播和责任践行。

English

    1. [1]

      H.L. Do, C.W. Armstrong, Mar. Policy 2023, 150, 105528.H.L. Do, C.W. Armstrong, Mar. Policy 2023, 150, 105528.

    2. [2]

      Y. Wang, Y. Li, F. Wang, M. Song, Prog. Chem. 2025, 37, 46.Y. Wang, Y. Li, F. Wang, M. Song, Prog. Chem. 2025, 37, 46.

    3. [3]

      J. Gigault, A.T. Halle, M. Baudrimont, P.Y. Pascal, F. Gauffre, T.L. Phi, H. El Hadri, B. Grassl, S. Reynaud, Environ. Pollut. 2018, 235, 1030.J. Gigault, A.T. Halle, M. Baudrimont, P.Y. Pascal, F. Gauffre, T.L. Phi, H. El Hadri, B. Grassl, S. Reynaud, Environ. Pollut. 2018, 235, 1030.

    4. [4]

      A.L.D.F. Lacerda, L.D.S. Rodrigues, E. Van Sebille, F.L. Rodrigues, L. Ribeiro, E.R. Secchi, F. Kessler, M.C. Proietti, Sci. Rep. 2019, 9, 3977.A.L.D.F. Lacerda, L.D.S. Rodrigues, E. Van Sebille, F.L. Rodrigues, L. Ribeiro, E.R. Secchi, F. Kessler, M.C. Proietti, Sci. Rep. 2019, 9, 3977.

    5. [5]

      M.A. Browne, A.J. Underwood, M.G. Chapman, R. Williams, R.C. Thompson, J.A. Van Franeker, Proc. R. Soc. B Biol. Sci. 2015, 282, 20142929.M.A. Browne, A.J. Underwood, M.G. Chapman, R. Williams, R.C. Thompson, J.A. Van Franeker, Proc. R. Soc. B Biol. Sci. 2015, 282, 20142929.

    6. [6]

      P.L. Corcoran, M.C. Biesinger, M. Grifi, Mar. Pollut. Bull. 2009, 58, 80.P.L. Corcoran, M.C. Biesinger, M. Grifi, Mar. Pollut. Bull. 2009, 58, 80.

    7. [7]

      R. Mao, M. Lang, X. Yu, R. Wu, X. Yang, X. Guo, J. Hazard. Mater. 2020, 393, 122515.R. Mao, M. Lang, X. Yu, R. Wu, X. Yang, X. Guo, J. Hazard. Mater. 2020, 393, 122515.

    8. [8]

      G. Liu, Z. Zhu, Y. Yang, Y. Sun, F. Yu, J. Ma, Environ. Pollut. 2019, 246, 26.G. Liu, Z. Zhu, Y. Yang, Y. Sun, F. Yu, J. Ma, Environ. Pollut. 2019, 246, 26.

    9. [9]

      S.S. Sana, L.K. Dogiparthi, L. Gangadhar, A. Chakravorty, N. Abhishek, Environ. Sci. Pollut. Res. 2020, 27, 44743.S.S. Sana, L.K. Dogiparthi, L. Gangadhar, A. Chakravorty, N. Abhishek, Environ. Sci. Pollut. Res. 2020, 27, 44743.

    10. [10]

      田立平, 王学琳, 王晓波, 丁路明, 王永磊. 山东建筑大学学报, 2020, 35 (4), 60.

    11. [11]

      P.Y. Chen, A.Y.M. Lin, J. Mckittrick, M.A. Meyers, Acta Biomater. 2008, 4, 587.P.Y. Chen, A.Y.M. Lin, J. Mckittrick, M.A. Meyers, Acta Biomater. 2008, 4, 587.

    12. [12]

      F. Liu, Y. Wu, M. Long, Y. Ma, M. Zheng, S. Cao, S. Chen, Y. Du, C. Chen, H. Deng, ACS Nano 2024, 18, 15779.F. Liu, Y. Wu, M. Long, Y. Ma, M. Zheng, S. Cao, S. Chen, Y. Du, C. Chen, H. Deng, ACS Nano 2024, 18, 15779.

    13. [13]

      Y.Y. Yao, G. Gedda, W.M. Girma, C.L. Yen, Y.C. Ling, J.Y. Chang, ACS Appl. Mater. Interfaces 2017, 9, 13887.Y.Y. Yao, G. Gedda, W.M. Girma, C.L. Yen, Y.C. Ling, J.Y. Chang, ACS Appl. Mater. Interfaces 2017, 9, 13887.

    14. [14]

      X. Hu, Z. Tian, X. Li, S. Wang, H. Pei, H. Sun, Z. Zhang, ACS Omega 2020, 5, 19227.X. Hu, Z. Tian, X. Li, S. Wang, H. Pei, H. Sun, Z. Zhang, ACS Omega 2020, 5, 19227.

    15. [15]

      赵昊. N、Cl掺杂木质素碳量子点的制备及其对聚苯乙烯微塑料检测和分离[博士学位论文]. 哈尔滨: 东北林业大学, 2023.

  • 加载中
计量
  • PDF下载量:  0
  • 文章访问数:  9
  • HTML全文浏览量:  0
文章相关
  • 发布日期:  2026-04-02
  • 收稿日期:  2025-11-10
  • 修回日期:  2026-02-26
通讯作者: 陈斌, bchen63@163.com
  • 1. 

    沈阳化工大学材料科学与工程学院 沈阳 110142

  1. 本站搜索
  2. 百度学术搜索
  3. 万方数据库搜索
  4. CNKI搜索

/

返回文章