纳米酶生物医学应用研究进展

李建 吴俣 顾文玲 朱成周

引用本文: 李建, 吴俣, 顾文玲, 朱成周. 纳米酶生物医学应用研究进展[J]. 大学化学, 2026, 41(9): 173-181. doi: 10.12461/PKU.DXHX202509068 shu
Citation:  Jian Li,  Yu Wu,  Wenling Gu,  Chengzhou Zhu. 纳米酶生物医学应用研究进展[J]. University Chemistry, 2026, 41(9): 173-181. doi: 10.12461/PKU.DXHX202509068 shu

纳米酶生物医学应用研究进展

    通讯作者: 朱成周,E-mail:czzhu@ccnu.edu.cn
  • 基金项目:

    中央高校基本科研业务费专项资金(CCNU25QN004,CCNU24JCPT032)

摘要: 纳米酶凭借高稳定性、低成本和易调控等优势,在生物医学领域备受关注。本文综述了常见纳米酶的类型及催化机制,介绍了其性能调控策略,重点概述了在生物传感、疾病治疗和抗菌等生物医学场景中的最新应用进展,并展望了未来发展前景,以促进纳米酶在生物医学领域的深入拓展。

English

    1. [1]

      Y. Huang, J. Ren, X. Qu, Chem. Rev. 2019, 119(6), 4357.Y. Huang, J. Ren, X. Qu, Chem. Rev. 2019, 119(6), 4357.

    2. [2]

      范克龙, 高利增, 魏辉, 江冰, 王大吉, 张若飞, 贺久洋, 孟祥芹, 王卓然, 樊慧真, 等. 化学进展2023, 35(1), 1.

    3. [3]

      L. Gao, J. Zhuang, L. Nie, J. Zhang, Y. Zhang, N. Gu, T. Wang, J. Feng, D. Yang, S. Perrett, et al., Nat. Nanotechnol. 2007, 2(9), 577.L. Gao, J. Zhuang, L. Nie, J. Zhang, Y. Zhang, N. Gu, T. Wang, J. Feng, D. Yang, S. Perrett, et al., Nat. Nanotechnol. 2007, 2(9), 577.

    4. [4]

      Y. Zhang, G. Wei, W. Liu, T. Li, Y. Wang, M. Zhou, Y. Liu, X. Wang, H. Wei, Nat. Rev. Methods Primers 2024, 4(1), 36.Y. Zhang, G. Wei, W. Liu, T. Li, Y. Wang, M. Zhou, Y. Liu, X. Wang, H. Wei, Nat. Rev. Methods Primers 2024, 4(1), 36.

    5. [5]

      L. Jiao, H. Yan, Y. Wu, W. Gu, C. Zhu, D. Du, Y. Lin, Angew. Chem. Int. Ed. 2020, 59(7), 2565.L. Jiao, H. Yan, Y. Wu, W. Gu, C. Zhu, D. Du, Y. Lin, Angew. Chem. Int. Ed. 2020, 59(7), 2565.

    6. [6]

      R. Zhang, B. Jiang, K. Fan, L. Gao, X. Yan, Nat. Rev. Bioeng. 2024, 2(10), 849.R. Zhang, B. Jiang, K. Fan, L. Gao, X. Yan, Nat. Rev. Bioeng. 2024, 2(10), 849.

    7. [7]

      W. Xu, Y. Wu, W. Gu, D. Du, Y. Lin, C. Zhu, Chem. Soc. Rev. 2024, 53(1), 137.W. Xu, Y. Wu, W. Gu, D. Du, Y. Lin, C. Zhu, Chem. Soc. Rev. 2024, 53(1), 137.

    8. [8]

      陈怡峰, 张钰, 焦雷, 严红烨, 顾文玲, 朱成周. 分析化学, 2021, 49(6), 907.

    9. [9]

      J. Li, Y. Wu, W. Jiang, W. Xu, Y. Zhou, X. Yu, Y. Qiu, Y. Chen, L. Hu, L. Zheng, et al., Anal. Chem. 2025, 97(24), 12893.J. Li, Y. Wu, W. Jiang, W. Xu, Y. Zhou, X. Yu, Y. Qiu, Y. Chen, L. Hu, L. Zheng, et al., Anal. Chem. 2025, 97(24), 12893.

    10. [10]

      M. Liu, W. Xu, Y. Tang, Y. Wu, W. Gu, D. Du, Y. Lin, C. Zhu, Angew. Chem. Int. Ed. 2025, 64, e202424070.M. Liu, W. Xu, Y. Tang, Y. Wu, W. Gu, D. Du, Y. Lin, C. Zhu, Angew. Chem. Int. Ed. 2025, 64, e202424070.

    11. [11]

      D. Zhang, Q. Chen, Q. Ren, W. Zhong, H. Zhang, G. Wang, Y. Zhang, Coord. Chem. Rev. 2024, 508, 215771.D. Zhang, Q. Chen, Q. Ren, W. Zhong, H. Zhang, G. Wang, Y. Zhang, Coord. Chem. Rev. 2024, 508, 215771.

    12. [12]

      W.-J. Ong, L.-L. Tan, Y. H. Ng, S.-T. Yong, S.-P. Chai, Chem. Rev. 2016, 116(12), 7159.W.-J. Ong, L.-L. Tan, Y. H. Ng, S.-T. Yong, S.-P. Chai, Chem. Rev. 2016, 116(12), 7159.

    13. [13]

      H. Sun, A. Zhao, N. Gao, K. Li, J. Ren, X. Qu, Angew. Chem. Int. Ed. 2015, 54(24), 7176.H. Sun, A. Zhao, N. Gao, K. Li, J. Ren, X. Qu, Angew. Chem. Int. Ed. 2015, 54(24), 7176.

    14. [14]

      H. Yan, L. Jiao, H. Wang, Y. Zhu, Y. Chen, L. Shuai, M. Gu, M. Qiu, W. Gu, C. Zhu, Sens. Actuators B: Chem. 2021, 343, 130108.H. Yan, L. Jiao, H. Wang, Y. Zhu, Y. Chen, L. Shuai, M. Gu, M. Qiu, W. Gu, C. Zhu, Sens. Actuators B: Chem. 2021, 343, 130108.

    15. [15]

      Z. Liu, J. Liu, S. Mateti, C. Zhang, Y. Zhang, L. Chen, J. Wang, H. Wang, E.H. Doeven, P.S. Francis, et al., ACS Nano 2019, 13(2), 1394.Z. Liu, J. Liu, S. Mateti, C. Zhang, Y. Zhang, L. Chen, J. Wang, H. Wang, E.H. Doeven, P.S. Francis, et al., ACS Nano 2019, 13(2), 1394.

    16. [16]

      T. Li, Y. Wang, W. Liu, H. Fei, C. Guo, H. Wei, Angew. Chem. Int. Ed. 2023, 62(12), e202212438.T. Li, Y. Wang, W. Liu, H. Fei, C. Guo, H. Wei, Angew. Chem. Int. Ed. 2023, 62(12), e202212438.

    17. [17]

      Z. Zhang, X. Zhang, B. Liu, J. Liu, J. Am. Chem. Soc. 2017, 139(15), 5412.Z. Zhang, X. Zhang, B. Liu, J. Liu, J. Am. Chem. Soc. 2017, 139(15), 5412.

    18. [18]

      Y. Tang, Y. Wu, W. Xu, L. Jiao, Y. Chen, M. Sha, H.-R. Ye, W. Gu, Zhu, C. Anal. Chem. 2022, 94(2), 1022.Y. Tang, Y. Wu, W. Xu, L. Jiao, Y. Chen, M. Sha, H.-R. Ye, W. Gu, Zhu, C. Anal. Chem. 2022, 94(2), 1022.

    19. [19]

      Z. Yang, L. Wang, X. Zhang, J. Zhang, N. Ren, L. Ding, A. Wang, J. Liu, H. Liu, X. Yu, ACS Nano 2024, 18(35), 24469.Z. Yang, L. Wang, X. Zhang, J. Zhang, N. Ren, L. Ding, A. Wang, J. Liu, H. Liu, X. Yu, ACS Nano 2024, 18(35), 24469.

    20. [20]

      C. Cao, N. Yang, X. Wang, J. Shao, X. Song, C. Liang, W. Wang, X. Dong, Coord. Chem. Rev. 2023, 491, 215245.C. Cao, N. Yang, X. Wang, J. Shao, X. Song, C. Liang, W. Wang, X. Dong, Coord. Chem. Rev. 2023, 491, 215245.

    21. [21]

      L. Zhang, H. Wang, X. Qu, Adv. Mater. 2024, 36(10), 2211147.L. Zhang, H. Wang, X. Qu, Adv. Mater. 2024, 36(10), 2211147.

    22. [22]

      J. Shen, J. Chen, Y. Qian, X. Wang, D. Wang, H. Pan, Y. Wang, Adv. Mater. 2024, 36(21), 2313406.J. Shen, J. Chen, Y. Qian, X. Wang, D. Wang, H. Pan, Y. Wang, Adv. Mater. 2024, 36(21), 2313406.

    23. [23]

      G.A. Holdgate, T.D. Meek, R.L. Grimley, Nat. Rev. Drug. Disc. 2018, 17(2), 115.G.A. Holdgate, T.D. Meek, R.L. Grimley, Nat. Rev. Drug. Disc. 2018, 17(2), 115.

    24. [24]

      Y. Wu, H. Zhong, W.Q. Xu, R. Su, Y. Qin, Y. Qiu, L. Zheng, W. Gu, L. Hu, F. Lv, et al., Angew. Chem. Int. Ed. 2024, 63(11), e202319108.Y. Wu, H. Zhong, W.Q. Xu, R. Su, Y. Qin, Y. Qiu, L. Zheng, W. Gu, L. Hu, F. Lv, et al., Angew. Chem. Int. Ed. 2024, 63(11), e202319108.

    25. [25]

      Y. Wu, J. Li, W. Jiang, W. Xu, L. Zheng, C. Wang, W. Gu, C. Zhu, Nat. Commun. 2025, 16(1), 3123.Y. Wu, J. Li, W. Jiang, W. Xu, L. Zheng, C. Wang, W. Gu, C. Zhu, Nat. Commun. 2025, 16(1), 3123.

    26. [26]

      K. Wang, Q. Hong, C. Zhu, Y. Xu, W. Li, Y. Wang, W. Chen, X. Gu, X. Chen, Y. Fang, et al., Nat. Commun. 2024, 15(1), 5705.K. Wang, Q. Hong, C. Zhu, Y. Xu, W. Li, Y. Wang, W. Chen, X. Gu, X. Chen, Y. Fang, et al., Nat. Commun. 2024, 15(1), 5705.

    27. [27]

      H. Zhang, J. Lv, H. Wu, Y. He, M. Li, C. Wu, D. Lv, Y. Liu, H. Yang, Sci. Adv. 2025, 11(20), eadq3870.H. Zhang, J. Lv, H. Wu, Y. He, M. Li, C. Wu, D. Lv, Y. Liu, H. Yang, Sci. Adv. 2025, 11(20), eadq3870.

    28. [28]

      S. Zhong, Z. Zhang, Z. Wang, Q. Zhao, W. Chen, G. Chen, Z. Jiang, Q. Cai, L. Gong, Y. Lai, et al., J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(18), 15814.S. Zhong, Z. Zhang, Z. Wang, Q. Zhao, W. Chen, G. Chen, Z. Jiang, Q. Cai, L. Gong, Y. Lai, et al., J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(18), 15814.

    29. [29]

      Y. Xie, Q. Li, L. Huang, P. Wang, T. Wang, M. Bai, J. Guo, W. Geng, X. Wang, W. Qiao, et al., J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(22), 19113.Y. Xie, Q. Li, L. Huang, P. Wang, T. Wang, M. Bai, J. Guo, W. Geng, X. Wang, W. Qiao, et al., J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(22), 19113.

    30. [30]

      J. Su, P. Wang, W. Zhou, M. Peydayesh, J. Zhou, T. Jin, F. Donat, C. Jin, L. Xia, K. Wang, et al., Nat. Nanotechnol. 2024, 19(8), 1168.J. Su, P. Wang, W. Zhou, M. Peydayesh, J. Zhou, T. Jin, F. Donat, C. Jin, L. Xia, K. Wang, et al., Nat. Nanotechnol. 2024, 19(8), 1168.

    31. [31]

      D.F. Kinane, P.G. Stathopoulou, P.N. Papapanou, Nat. Rev. Dis. Primers 2017, 3(1), 17038.D.F. Kinane, P.G. Stathopoulou, P.N. Papapanou, Nat. Rev. Dis. Primers 2017, 3(1), 17038.

    32. [32]

      O. Soehnlein, L. Lindbom, Nat. Rev. Immunol. 2010, 10(6), 427.O. Soehnlein, L. Lindbom, Nat. Rev. Immunol. 2010, 10(6), 427.

    33. [33]

      Y. Liu, J. Du, M. Yan, M.Y. Lau, J. Hu, H. Han, O.O. Yang, S. Liang, W. Wei, H. Wang, et al., Nat. Nanotechnol. 2013, 8(3), 187.Y. Liu, J. Du, M. Yan, M.Y. Lau, J. Hu, H. Han, O.O. Yang, S. Liang, W. Wei, H. Wang, et al., Nat. Nanotechnol. 2013, 8(3), 187.

    34. [34]

      M. Xiong, Y. Bao, X. Xu, H. Wang, Z. Han, Z. Wang, Y. Liu, S. Huang, Z. Song, J. Chen, et al., Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 2017, 114(48), 12675.M. Xiong, Y. Bao, X. Xu, H. Wang, Z. Han, Z. Wang, Y. Liu, S. Huang, Z. Song, J. Chen, et al., Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 2017, 114(48), 12675.

    35. [35]

      L. Zhang, L. Zhang, H. Deng, H. Li, W. Tang, L. Guan, Y. Qiu, M.J. Donovan, Z. Chen, W. Tan, Nat. Commun. 2021, 12(1), 2002.L. Zhang, L. Zhang, H. Deng, H. Li, W. Tang, L. Guan, Y. Qiu, M.J. Donovan, Z. Chen, W. Tan, Nat. Commun. 2021, 12(1), 2002.

    36. [36]

      N. Song, Y. Yu, Y. Zhang, Z. Wang, Z. Guo, J. Zhang, C. Zhang, M. Liang, Adv. Mater. 2024, 36(10), 2210455.N. Song, Y. Yu, Y. Zhang, Z. Wang, Z. Guo, J. Zhang, C. Zhang, M. Liang, Adv. Mater. 2024, 36(10), 2210455.

    37. [37]

      J. Li, S. Lai, G.F. Gao, W. Shi, Nature 2021, 600(7889), 408.J. Li, S. Lai, G.F. Gao, W. Shi, Nature 2021, 600(7889), 408.

    38. [38]

      T. Qin, Y. Chen, X. Miao, M. Shao, N. Xu, C. Mou, Z. Chen, Y. Yin, S. Chen, Y. Yin, et al., Adv. Mater. 2024, 36(15), 2309669.T. Qin, Y. Chen, X. Miao, M. Shao, N. Xu, C. Mou, Z. Chen, Y. Yin, S. Chen, Y. Yin, et al., Adv. Mater. 2024, 36(15), 2309669.

    39. [39]

      Y. Wu, W. Jiang, W. Xu, F. Lv, S. Song, L. Hu, C. Wang, L. Zheng, W. Gu, R. Zhang, et al., J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(1), 1356.Y. Wu, W. Jiang, W. Xu, F. Lv, S. Song, L. Hu, C. Wang, L. Zheng, W. Gu, R. Zhang, et al., J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(1), 1356.

    40. [40]

      K.P. Roberts, S.C. Phang, J.B. Williams, D.J. Hutchinson, S.E. Kolstoe, J. de Bie, I.D. Williams, A.M. Stringfellow, Nat. Sustain. 2022, 5(3), 272.K.P. Roberts, S.C. Phang, J.B. Williams, D.J. Hutchinson, S.E. Kolstoe, J. de Bie, I.D. Williams, A.M. Stringfellow, Nat. Sustain. 2022, 5(3), 272.

  • 加载中
计量
  • PDF下载量:  0
  • 文章访问数:  2
  • HTML全文浏览量:  0
文章相关
  • 发布日期:  2025-11-25
  • 收稿日期:  2025-09-15
  • 修回日期:  2025-11-05
通讯作者: 陈斌, bchen63@163.com
  • 1. 

    沈阳化工大学材料科学与工程学院 沈阳 110142

  1. 本站搜索
  2. 百度学术搜索
  3. 万方数据库搜索
  4. CNKI搜索

/

返回文章