在氮化碳上引入双功能位点:调控载流子迁移与O2活化以促进光催化合成H2O2

薛媛 张艳军 杜军 徐祖顺 廖光福 李庆

引用本文: 薛媛, 张艳军, 杜军, 徐祖顺, 廖光福, 李庆. 在氮化碳上引入双功能位点:调控载流子迁移与O2活化以促进光催化合成H2O2[J]. 物理化学学报, 2026, 42(9): 100311. doi: 10.1016/j.actphy.2026.100311 shu
Citation:  Yuan Xue, Yanjun Zhang, Jun Du, Zushun Xu, Guangfu Liao, Qing Li. Introducing dual-functional site on carbon nitride: steering carrier migration and O2 activation for boosted H2O2 photosynthesis[J]. Acta Physico-Chimica Sinica, 2026, 42(9): 100311. doi: 10.1016/j.actphy.2026.100311 shu

在氮化碳上引入双功能位点:调控载流子迁移与O2活化以促进光催化合成H2O2

    通讯作者: Email: liaogf@fafu.edu.cn (廖光福); liqing@hubu.edu.cn (李庆)
摘要: 通过在氮化碳结构中实施精确的分子层面调控策略,可有效实现光生电子的定向传输,从而提升光催化转化效率。本文设计了一种以吡啶环作为电子陷阱的氮化碳体系。该体系在氮化碳结构边缘引入特定吸附位点(–C=O、–OH/–NH2),有效促进了O2分子的活化。在可见光照射及牺牲剂存在条件下,最优样品在催化剂用量为1 mg mL-1时实现了2798 μmol g-1 h-1的光催化H2O2产率,表观量子产率在400 nm波长下达到14.5%,优于目前已报道的大多数氮化碳基光催化剂。飞秒瞬态吸收光谱(fs-TA)揭示了电子陷阱诱导的电荷转移现象,该过程加速了电子向表面活性位点的迁移。实验表征与密度泛函理论(DFT)计算表明,氮化碳的边缘功能化改变了其电子结构,引发电荷重新分布,降低了O2吸附与活化的能垒,并证实了依赖于吡啶环的快速电子离域通道。该工作为利用生物相容性共轭氮杂环化合物修饰氮化碳材料开发高效光催化体系提供了新思路。

English

    1. [1]

      T. Shan, J. Li, S. Wu, H. Wu, F. Zhang, G. Liao, H. Xiao, L. Huang, L. Chen, Chem. Eng. J. 478 (2023) 147509, https://doi.org/10.1016/j.cej.2023.147509. doi: 10.1016/j.cej.2023.147509

    2. [2]

      Z. Wang, G. Ding, H. Huang, J. Zhang, Q. Lv, L. Shuai, Y. Ni, G. Liao, eScience 5 (2025) 100370, https://doi.org/10.1016/j.esci.2024.100370. doi: 10.1016/j.esci.2024.100370

    3. [3]

      I. Mondal, H. Sheng, K. Lee, S. Jin, J. R. Schmidt, ACS Catal. 15 (2025) 8788, https://doi.org/10.1021/acscatal.5c01079. doi: 10.1021/acscatal.5c01079

    4. [4]

      J. He, X. Zheng, Q. Huang, Z. Pan, C. Chu, ACS Catal. 14 (2024) 1881, https://doi.org/10.1021/acscatal.4c05357. doi: 10.1021/acscatal.4c05357

    5. [5]

      J. Zhou, T. Shan, F. Zhang, B. Boury, L. Huang, Y. Yang, G. Liao, H. Xiao, L. Chen, Adv. Fiber. Mater. 6 (2024) 387, https://doi.org/10.1007/s42765-023-00354-9. doi: 10.1007/s42765-023-00354-9

    6. [6]

      J. M. Campos-Martin, G. Blanco-Brieva, J. L. G. Fierro, Angew. Chem. Int. Ed. 45 (2006) 6962, https://doi.org/10.1002/anie.200503779. doi: 10.1002/anie.200503779

    7. [7]

      A. G. Fink, R. S. Delima, A. R. Rousseau, C. Hunt, N. E. LeSage, A. Huang, M. Stolar, C. P. Berlinguette, Nat. Commun. 15 (2024) 1, https://doi.org/10.1038/s41467-024-44741-1. doi: 10.1038/s41467-024-44741-1

    8. [8]

      H. Hou, X. Zeng, X. Zhang, Angew. Chem. Int. Ed. 59 (2020) 17356, https://doi.org/10.1002/anie.201911609. doi: 10.1002/anie.201911609

    9. [9]

      Y. Zhao, H. Ge, Y. Kondo, Z. Guo, Y. Kuwahara, K. Mori, T. Sekino, Z. Bian, H. Yamashita, ACS Catal. 15 (2025) 11313, https://doi.org/10.1021/acscatal.5c01286. doi: 10.1021/acscatal.5c01286

    10. [10]

      W. Zeng, Y. Dong, X. Ye, Y. Zhao, Z. Zhang, T. Zhang, L. Zhang, J. Chen, X. Guan, ACS Catal. 15 (2025) 6036, https://doi.org/10.1021/acscatal.5c01205. doi: 10.1021/acscatal.5c01205

    11. [11]

      G. Ding, C. Li, L. Chen, G. Liao, Energy Environ. Sci. 17 (2024) 5311, https://doi.org/10.1039/d4ee01748j. doi: 10.1039/d4ee01748j

    12. [12]

      C. Li, N. Huang, Y. Yang, Q. Xu, G. Liao, Coord. Chem. Rev. 524 (2025) 216292, https://doi.org/10.1016/j.ccr.2024.216292. doi: 10.1016/j.ccr.2024.216292

    13. [13]

      B. Liu, J. Zhang, H. Li, B. Cheng, C. Bie, Acta Phys. Chim. Sin. 41 (2025) 100121, https://doi.org/10.1016/j.actphy.2025.100121. doi: 10.1016/j.actphy.2025.100121

    14. [14]

      Z. Chen, Y. Xiao, X. Liu, H. Lu, X. Wang, G. Ding, Z. Wang, P. Wang, G. Liao, L. Chen, Coord. Chem. Rev. 556 (2026) 217704, https://doi.org/10.1016/j.ccr.2026.217704. doi: 10.1016/j.ccr.2026.217704

    15. [15]

      B. Li, J. Chen, K. Wang, D. Qi, T. Wang, J. Jiang, Adv. Energy Mater. 15 (2025) 2404497, https://doi.org/10.1002/aenm.202404497. doi: 10.1002/aenm.202404497

    16. [16]

      H. Li, Y. Li, X. Lv, C. Liu, N. Zhang, J. Zang, P. Yue, Y. Gao, C. Liu, Y. Li, Adv. Mater. 37 (2025) 2415126, https://doi.org/10.1002/adma.202415126. doi: 10.1002/adma.202415126

    17. [17]

      J. Guo, L. Xue, F. Song, C. Li, Z. Chen, L. Wen, Acta Phys. Chim. Sin. 42 (2026) 100177, https://doi.org/10.1016/j.actphy.2025.100177. doi: 10.1016/j.actphy.2025.100177

    18. [18]

      H. Tong, J. Odutola, J. Song, L. Peng, N. Tkachenko, M. Antonietti, C. M. Pelicano, Adv. Mater. 36 (2024) 2412753, https://doi.org/10.1002/adma.202412753. doi: 10.1002/adma.202412753

    19. [19]

      S. Deng, W. Xiong, G. Zhang, G. Wang, Y. Chen, W. Xiao, Q. Shi, A. Chen, H. Kang, M. Cheng, et al., Adv. Energy Mater. 14 (2024) 2401768, https://doi.org/10.1002/aenm.202401768. doi: 10.1002/aenm.202401768

    20. [20]

      Y. Quan, R. Li, Y. Yang, S. Ding, R. Chen, J. Huang, Y. H. Ng, Y. Lai, Acta Phys. Chim. Sin. 42 (2026) 100237, https://doi.org/10.1016/j.actphy.2026.100237. doi: 10.1016/j.actphy.2026.100237

    21. [21]

      Q. Wu, C. Wang, Y. Li, X. Zhang, Acta Phys. Chim. Sin. 41 (2025) 100107, https://doi.org/10.1016/j.actphy.2025.100107. doi: 10.1016/j.actphy.2025.100107

    22. [22]

      Y. Xue, S. Liu, Y. Guo, Y. Zhang, Z. Xu, Y. Zhang, G. Liao, Q. Li, Green Energy Environ. (2026), https://doi.org/10.1016/j.gee.2026.03.002.

    23. [23]

      W. Qi, X. He, Z. Gong, Q. Wang, D. Peng, X. Chen, J. Wang, J. Li, J. Ma, Y. Zhu, Appl. Catal. B Environ. Energy 37 (2025) 125264, https://doi.org/10.1016/j.apcatb.2025.125264. doi: 10.1016/j.apcatb.2025.125264

    24. [24]

      X. Li, G. Zhang, N. Li, Q. Xu, H. Li, J. Lu, D. Chen, Nano Energy 126 (2024) 109671, https://doi.org/10.1016/j.nanoen.2024.109671. doi: 10.1016/j.nanoen.2024.109671

    25. [25]

      Y. Zhao, Z. Wu, Y. Zhang, B. Zhu, J. Zhang, Acta Phys. Chim. Sin. 41 (2025) 100142, https://doi.org/10.1016/j.actphy.2025.100142. doi: 10.1016/j.actphy.2025.100142

    26. [26]

      S. Zhou, D. Wen, W. Zhong, J. Zhang, Y. Su, A. Meng, J. Mater. Sci. Technol. 199 (2024) 53, https://doi.org/10.1016/j.jmst.2024.02.048. doi: 10.1016/j.jmst.2024.02.048

    27. [27]

      S. Liu, Y. Zhang, J. Du, Y. Xue, C. Huang, Z. Xu, P. Wang, Z. Wei, Z. Yuan, G. Liao, Q. Li, Chem. Eng. J. 523 (2025) 168949, https://doi.org/10.1016/j.cej.2025.168949. doi: 10.1016/j.cej.2025.168949

    28. [28]

      Q. Zhang, K. Gu, C. Dong, C. Xue, H. Che, K. Zhang, Y. Ao, Angew. Chem. 64 (2024) e202417591, https://doi.org/10.1002/anie.202417591. doi: 10.1002/anie.202417591

    29. [29]

      C. Xue, P. Wang, H. Che, W. Liu, B. Liu, Y. Ao, Appl. Catal. B Environ. Energy 340 (2024) 123259, https://doi.org/10.1016/j.apcatb.2023.123259. doi: 10.1016/j.apcatb.2023.123259

    30. [30]

      B. Liu, J. Du, G. Ke, B. Jia, Y. Huang, H. He, Y. Zhou, Z. Zou, Adv. Funct. Mater. 32 (2022) 2111125, https://doi.org/10.1002/adfm.202111125. doi: 10.1002/adfm.202111125

    31. [31]

      Y. Li, Y. Wang, W. Wang, H. He, L. Zhang, L. Deng, Y. N. Liu, Appl. Catal. B Environ. Energy 364 (2025) 124863, https://doi.org/10.1016/j.apcatb.2024.124863. doi: 10.1016/j.apcatb.2024.124863

    32. [32]

      C. Li, H. Wu, D. Zhu, T. Zhou, M. Yan, G. Chen, J. Sun, G. Dai, F. Ge, H. Dong, Appl. Catal. B Environ. Energy 297 (2021) 120433, https://doi.org/10.1016/j.apcatb.2021.120433. doi: 10.1016/j.apcatb.2021.120433

    33. [33]

      L. Li, H. Zeng, R. Tang, Z. Zhou, S. Xiong, W. Li, Y. Huang, Y. Deng, Appl. Catal. B Environ. Energy 345 (2024) 123693, https://doi.org/10.1016/j.apcatb.2024.123693. doi: 10.1016/j.apcatb.2024.123693

    34. [34]

      Q. Li, L. Zhang, J. Liu, J. Zhou, Y. Jiao, X. Xiao, C. Zhao, Y. Zhou, S. Ye, B. Jiang, J. Liu, Small 17 (2021) 2006622, https://doi.org/10.1002/smll.202006622. doi: 10.1002/smll.202006622

    35. [35]

      B. Yang, J. Zhao, Y. Xiong, C. Li, M. Zhang, R. D. Rodriguez, X. Jia, Chem. Eng. J. 498 (2024) 155117, https://doi.org/10.1016/j.cej.2024.155117. doi: 10.1016/j.cej.2024.155117

    36. [36]

      G. Wu, W. Zhang, Z. Mo, X. Zhao, P. Sun, Q. Wang, P. Yan, X. She, H. Xu, ACS Catal. 15 (2025) 8822, https://doi.org/10.1021/acscatal.5c01086. doi: 10.1021/acscatal.5c01086

    37. [37]

      H. Yang, F. Rao, D. Pan, L. Chen, N. Abbas, G. Zhu, Acta Phys. Chim. Sin. 41 (2025) 100210, https://doi.org/10.1016/j.actphy.2025.100210. doi: 10.1016/j.actphy.2025.100210

    38. [38]

      Y. Xiao, G. Tian, W. Li, Y. Xie, B. Jiang, C. Tian, D. Zhao, H. Fu, J. Am. Chem. Soc. 141 (2019) 2508, https://doi.org/10.1021/jacs.8b12428. doi: 10.1021/jacs.8b12428

    39. [39]

      S. Wang, Y. Li, C. Wang, Y. Zhao, X. Han, Y. Wang, Q. Liu, J. Environ. Chem. Eng. 13 (2025) 119647, https://doi.org/10.1016/j.jece.2025.119647. doi: 10.1016/j.jece.2025.119647

    40. [40]

      C. Zhang, Y. Xu, H. Bai, D. Li, L. Wei, C. Feng, Y. Huang, Z. Wang, X. Li, X. Cui, C. Hu, F. Wang, Nano Energy 121 (2024) 109197, https://doi.org/10.1016/j.nanoen.2023.109197. doi: 10.1016/j.nanoen.2023.109197

    41. [41]

      S. Jiang, H. Wang, Y. Xiong, C. Wei, Y. Zhao, Q. Wang, X. Xiang, L. Zeng, J. Mater. Sci. Technol. 258 (2026) 138, https://doi.org/10.1016/j.jmst.2025.08.068. doi: 10.1016/j.jmst.2025.08.068

    42. [42]

      Z. Wang, G. Ding, J. Zhang, X. Lv, P. Wang, L. Shuai, C. Li, Y. Ni, G. Liao, Chem. Commun. 60 (2024) 204, https://doi.org/10.1039/d3cc04800d. doi: 10.1039/d3cc04800d

    43. [43]

      Y. Wang, P. Du, H. Pan, L. Fu, Y. Zhang, J. Chen, Y. Du, N. Tang, G. Liu, Adv. Mater. 31 (2019) 1807540, https://doi.org/10.1002/adma.201807540. doi: 10.1002/adma.201807540

    44. [44]

      C. Wang, S. Lin, Y. Lu, Y. Hou, O. Savateev, J. Cheng, ACS Catal. 14 (2024) 11308, https://doi.org/10.1021/acscatal.4c02395. doi: 10.1021/acscatal.4c02395

    45. [45]

      S. Chen, J. Fu, J. Qiu, G. Chang, S. Hao, Acta Phys. Chim. Sin. 42 (2026) 100135, https://doi.org/10.1016/j.actphy.2025.100135. doi: 10.1016/j.actphy.2025.100135

    46. [46]

      Y. Xiao, G. Ding, J. Tao, Z. Wang, Z. Chen, L. Chen, L. Shuai, G. Liao, Nat. Commun. 16 (2025) 7476, https://doi.org/10.1038/s41467-025-62369-7. doi: 10.1038/s41467-025-62369-7

    47. [47]

      X. Liu, G. Ding, X. Guo, X. Wang, Z. Wang, Z. Chen, Y. Xiao, L. Shuai, G. Liao, Adv. Mater. 38 (2025) e20384, https://doi.org/10.1002/adma.202520384. doi: 10.1002/adma.202520384

    48. [48]

      Z. Chen, G. Ding, Z. Wang, Y. Xiao, X. Liu, L. Chen, C. Li, H. Huang, G. Liao, Adv. Funct. Mater. 35 (2025) 2423213, https://doi.org/10.1002/adfm.202423213. doi: 10.1002/adfm.202423213

    49. [49]

      Z. Chen, D. Yan, X. Wang, G. Ding, Z. Wang, Y. Xiao, X. Liu, P. Wang, L. Chen, L. Shuai, G. Liao, ACS Catal. 15 (2025) 13568, https://doi.org/10.1021/acscatal.5c02889. doi: 10.1021/acscatal.5c02889

    50. [50]

      M. Wei, X. Zhou, C. Cheng, J. Zhang, C. Jiang, B. Cheng, J. Mater. Sci. Technol. 232 (2025) 302, https://doi.org/10.1016/j.jmst.2025.01.036. doi: 10.1016/j.jmst.2025.01.036

    51. [51]

      B. Wu, B. Jiang, C. Guo, J. Zhang, Q. Li, N. Wang, Z. Song, C. Tian, M. Antonietti, H. Fu, Angew. Chem. Int. Ed. 137 (2025) e202418677, https://doi.org/10.1002/anie.202418677. doi: 10.1002/anie.202418677

    52. [52]

      J. Zhao, Y. Yan, T. Zhou, L. Wang, C. Liu, G. Che, Appl. Catal. B Environ. Energy 383 (2026) 126071, https://doi.org/10.1016/j.apcatb.2025.126071. doi: 10.1016/j.apcatb.2025.126071

    53. [53]

      Y. Quan, J. Li, X. Li, R. Chen, Y. Zhang, J. Huang, J. Hu, Y. Lai, Appl. Catal. B Environ. Energy 362 (2025) 124711, https://doi.org/10.1016/j.apcatb.2024.124711. doi: 10.1016/j.apcatb.2024.124711

    54. [54]

      A. Meng, X. Ma, D. Wen, W. Zhong, S. Zhou, Y. Su, Chin. J. Catal. 60 (2024) 231, https://doi.org/10.1016/s1872-2067(24)60008-2. doi: 10.1016/s1872-2067(24)60008-2

    55. [55]

      S. Cao, L. Piao, Angew. Chem. Int. Ed. 59 (2020) 18312, https://doi.org/10.1002/anie.202009633. doi: 10.1002/anie.202009633

    56. [56]

      M. Melchionna, P. Fornasiero, ACS Catal. 10 (2020) 5493, https://doi.org/10.1021/acscatal.0c01204. doi: 10.1021/acscatal.0c01204

    57. [57]

      J. Qiu, C. Cheng, H. García, G. Liang, B. Zhu, L. Zhang, J. Yu, Angew. Chem. Int. Ed. 64 (2025) e202515898, https://doi.org/10.1002/anie.202515898. doi: 10.1002/anie.202515898

    58. [58]

      L. Ma, Y. Gao, B. Wei, L. Huang, N. Zhang, Q. Weng, L. Zhang, S. F. Liu, R. Jiang, ACS Catal. 14 (2024) 2775, https://doi.org/10.1021/acscatal.3c05360. doi: 10.1021/acscatal.3c05360

    59. [59]

      H. Zhu, L. Gou, C. Li, X. Fu, Y. Weng, L. Chen, B. Fang, L. Shuai, G. Liao, Device 2 (2024) 100283, https://doi.org/10.1016/j.device.2024.100283. doi: 10.1016/j.device.2024.100283

    60. [60]

      J. Zhang, D. Yan, G. Ding, X. Wang, C. Li, S. Zhong, Y. Yu, L. Shuai, G. Liao, Angew. Chem. Int. Ed. 64 (2025) e202583702, https://doi.org/10.1002/anie.202511448. doi: 10.1002/anie.202511448

    61. [61]

      A. Meng, X. Wu, Z. Lu, M. Gu, W. Zhong, Y. Su, J. Yu, Angew. Chem., Int. Ed. 65 (2026) e25871, https://doi.org/10.1002/anie.202525871. doi: 10.1002/anie.202525871

    62. [62]

      H. Liang, Q. Xu, R. Cheng, S. Jing, F. Chen, P. Tsiakaras, Carbon 244 (2025) 120603, https://doi.org/10.1016/j.carbon.2025.120603. doi: 10.1016/j.carbon.2025.120603

    63. [63]

      W. Liu, C. Zhang, J. Shi, Z. Yu, Z. Fu, C. Cheng, X. Guan, M. Liu, L. Guo, Appl. Catal. B Environ. Energy 381 (2026) 125858, https://doi.org/10.1016/j.apcatb.2025.125858. doi: 10.1016/j.apcatb.2025.125858

    64. [64]

      X. Zhou, S. Yang, X. Wang, Z. Wu, Y. Huo, J. Zhang, J. Mater. Sci. Technol. 234 (2025) 60, https://doi.org/10.1016/j.jmst.2025.02.027. doi: 10.1016/j.jmst.2025.02.027

    65. [65]

      G. Zhang, Y. Xu, P. Zhang, C. He, H. Mi, ACS Nano 18 (2024) 29294, https://doi.org/10.1021/acsnano.4c12938. doi: 10.1021/acsnano.4c12938

    66. [66]

      H. Liu, B. Yang, G. Liao, B. Huang, J. Li, R. D. Rodriguez, X. Jia, Nat. Commun. 16 (2025) 5909, https://doi.org/10.1038/s41467-025-61185-3. doi: 10.1038/s41467-025-61185-3

    67. [67]

      W. Zhong, A. Meng, Y. Su, H. Yu, P. Han, J. Yu, Angew. Chem., Int. Ed. 64 (2025) e202425038, https://doi.org/10.1002/anie.202425038. doi: 10.1002/anie.202425038

    68. [68]

      J. Zhang, B. Zhu, L. Zhang, J. Yu, Chem. Commun. 59 (2023) 688, https://doi.org/10.1039/d2cc06300j. doi: 10.1039/d2cc06300j

    69. [69]

      X. Zhou, Y. Huo, S. Yang, B. He, X. Wang, Z. Wu, J. Zhang, Acta Phys. Chim. Sin. 41 (2025) 100160, https://doi.org/10.1016/j.actphy.2025.100160. doi: 10.1016/j.actphy.2025.100160

    70. [70]

      J. Li, Y. Li, S. Wei, S. Wu, Z. Peng, F. Zhang, L. Huang, L. Chen, J. Li, H. Xiao, Appl. Catal. B Environ. Energy 366 (2025) 125073, https://doi.org/10.1016/j.apcatb.2025.125073. doi: 10.1016/j.apcatb.2025.125073

    71. [71]

      L. Liu, C. Cui, F. Chen, J. J. Chen, H. Q. Yu, Y. Xiong, Angew. Chem. Int. Ed. 64 (2025) e202508718, https://doi.org/10.1002/anie.202508718. doi: 10.1002/anie.202508718

    72. [72]

      Z. Wang, G. Ding, C. Li, H. Huang, Y. Xiao, Z. Chen, J. Zhang, H. Xiao, Z. Wang, L. Chen, et al., eScience (2026) 100562, https://doi.org/10.1016/j.esci.2026.100562.

    73. [73]

      J. Z. Xiao, Z. H. Zhao, N. N. Zhang, H. T. Che, X. Qiao, G. Y. Zhang, X. Chu, Y. Wang, H. Dong, F. M. Zhang, Chin. J. Catal. 69 (2025) 219, https://doi.org/10.1016/s1872-2067(24)60195-6. doi: 10.1016/s1872-2067(24)60195-6

    74. [74]

      R. Pan, W. Lv, X. Ge, X. Huang, Q. Hu, K. Song, Q. Liu, H. Xie, B. Wu, J. Yuan, Adv. Funct. Mater. 35 (2024) 2414193, https://doi.org/10.1002/adfm.202414193. doi: 10.1002/adfm.202414193

    75. [75]

      S. Chen, T. Luo, K. Chen, Y. Lin, J. Fu, K. Liu, C. Cai, Q. Wang, H. Li, X. Li, et al., Angew. Chem. 13 (2021) 16743, https://doi.org/10.1002/anie.202104480. doi: 10.1002/anie.202104480

    76. [76]

      W. Qi, W. Liu, B. Zhang, X. Gu, X. Guo, D. Su, Angew. Chem. Int. Ed. 52 (2013) 14224, https://doi.org/10.1002/anie.201306825. doi: 10.1002/anie.201306825

  • 加载中
计量
  • PDF下载量:  0
  • 文章访问数:  13
  • HTML全文浏览量:  1
文章相关
  • 发布日期:  2026-09-15
  • 收稿日期:  2026-03-25
  • 接受日期:  2026-04-23
  • 修回日期:  2026-04-22
通讯作者: 陈斌, bchen63@163.com
  • 1. 

    沈阳化工大学材料科学与工程学院 沈阳 110142

  1. 本站搜索
  2. 百度学术搜索
  3. 万方数据库搜索
  4. CNKI搜索

/

返回文章